Az Biraz Nostalji,Az Biraz Bilgi Olsun: Kütahya

Az evvel anneannemle konusurken Flash Tv'de
Kütahya'yı gösteriyormuş dedi.Açtım baktım ve
olanlar oldu.İnsanın doğduğu çocukluğunun
geçtiği memleket gibisi varmı:)

Latif Doğan'ın bir programı varmış şehirlerri dolaşıp
adetlerini törelerini anlatıyormuş.Bu haftada Kütahya'daydı.
Açar açmaz bir Kütahya klasiği olan "Gezek"le karşılaştık.Bu nedemek oranın yerlisi erkekler haftada en az 2 yada 3 kere toplanıp eğlenirler ve buna gezek denir. Şarkılar söylerler oyunlar oynarlar.İşte ilk bununla karşılaştık. Yaşlı amcalar ki annemle babam hemen tanıdılar
anlatıyordu adetleri..Hele yaşlıca bi dedem şiirle
Kütahya'yı anlatıyordu birer birer geçti gözümün önünden anlattığı yerler..İstasyon Caddesi,Hisar...

Sonra Kütahya'nın yöresel yemeklerinden
bahsetmeye başladılar ve ablamında ilkokul müdürü olan
Şükrü Amca Kütahya şivesiyle başladı
" Cimcik"in hikayesini anlatmaya..



“Efendim cimcik için 7 hamarat ve maharetli kadın biaraya gelcek.
Bi kadın hamur yuğurcak. İki kişi hamur açcak,
iki kişi cimciklicek (fiyonk yapma), bi kişi ocağı
yakıp üstüne su doldurup kazan eniğini koycak.
Kaynayınca cimciği salcak, sona samsaklı
yoğurdunu hazırlıcak,
biri yağını gızdırcak.
Yoğurtlu cimciğin üstüne tereya caz diye dökülcek.
Cimciğin bi kulağı samsaklı yoğurt, öbür kulağı tereyağı dolcak.
Cimcik karar bir tepsiye dökülüp sofraya gelcek,
sen sağına, soluna bakmadan gaşık sallıcan,
cimcik bitince başını şöyle bi galdırcan, karşındakine
‘Len! Sen burdamıydın’ decen. Sona yediğini eritmek için
şöle bi dolaşmaya çıkcan, ‘nerden geliyon?’ diyene,
ağzından cimciği çıkarıp
göstedikten sona yerine koyup, yoluna devam etcen.”

diye anlattı gerçi 5 kadın dedi ama
doğrusu böyleymiş..:):)
ahhh ahhh olsada şimdi yesek:)

hatta birde manisi varmış:)

"Aşımız cimcik
Mesleğimiz çinicilik
Eğlencemiz gezeğimiz
Hoşgeldin falanca
Bunu saymayız yine bekleriz"

Ardından oynadıkları oyunları
anlatmaya başladılar..

İşte hepimizin bildiği yoğurdun içinde altın arama.
Bide "Yattı Kalktı" vardır ki
çocukluğumda az oynamadım bende..
6-7 çocuk bi araya gelir ortaya minder konur.
Arkasından herkese birer meyve,sebze
yada şehir ismi verilirdi ve kişi kendi ismini söyleyip ardından
yeni birini söylerdi..Şaşıran yanardı..

Misal ben Elmayım karşımdaki armut,vişne,kiraz:
" elma yattı kalkt armut,
armut yattı kalktı vişne" gibi oynanır:):)

Sonra Kütahya adetlerine göre düğünleri gösterdi ki ben
karar verdim kesinlikle evlenirsem
bir gün kısmetse o şekilde
yapıcam en azından kına gecemi bayıldım:)
Hele o yöresel kıyafetleri yokmu işl
emeli hepsi el emeği göznuru.. Gelinlerinki "Tefebaşı"
bu üstündeki işlemeler el emeği göznuru olur..
Herkes yapamaz.



Diğer bi adıylada yöresel kıyafetlere "Ağır Elbise"
denir anneanneminde var
hatta ablam kendi kınasında giymişti bile



Bu kıyafetlerin bir özelliğide kaldırılırken
hiçbir parçasının birbirine deymeyecek olması
acayip bi katlaması var eğer değerse simleri kararıyor..

Kına gecesine hayran kaldım ablama bende
istiyorum böyle diye telefon bile ettim..
Oda işte benim istediğimde tam böyleydi ama
kısmet olmadı iste kız dedi.:):)
arkasından biz görmedik ama o izlemiş devamını kaynanası geline elini açsın diye nerdeyse
boyu kadar kurdelaya bağlı gramis
takmış araşım annemi söyle aslıya
bak böyle olacak boyu kadar istesin demiş:):):)
Kaynanam olacak kişiye duyrulu
boyumca gramis istiyorum ha ona göre:):):)

Offf izledim ya bunları
ben doğduğum toprakları özledim:(:(:(

Bitireyim yazımı artık ama
buda Kütahya'nın şivesi olan
kelimelerle olsun:):)

Kütahya’da kullanılan deyim, atasözü ve uyaklı sözler :
Gali (artık), bıldır (geçen yıl), enki (elindeki).
“Gali” ile de yaşanmış bir hikayeyi yazalım : “Birkaç arkadaş İstanbul’a gezip-eğlenmeye gitmişler. İçlerinden biri
“Argıdaşla! İstanbol’a geldik, GALİ demeyem GALİ demiş”.
“Düğün ellen, harman yellen”,
“Kenarına bak bezini, anasına bak kızını al”,
“Kızım sana diyem, gelinim sen anla”,
“Ekşi ye, doğur Ayşe’yi, tatlı ye, doğur oğlanı”,
“Yabanın akıllısından evin delisi yeğdir”,
“Domalanın kökünü ye”, “Ev alma, komşu al”,
“Hem kel, hem fodul”,
“Koca bir orduyu donattım, evdeki bi çıplağı donatamadım”,
“El kapısı demirden leblebi, yiyebilene aşk olsun”,
“Allah güldürsün, içi çeşmeli
konaklara gelin ol inşallah”

:):):):)